Maswali ya Usaili (Interview) Yanayoulizwa Mara kwa Mara na Jinsi ya Kuyajibu

Kuitwa kwenye usaili (interview) ni hatua kubwa. Waombaji wengi wenye sifa hukosa kazi kwa sababu hawakujiandaa kujibu maswali ya kawaida. Hapa kuna maswali yanayoulizwa mara kwa mara, maana yake kwa mwajiri, na jinsi ya kuyajibu vizuri, pamoja na mfano wa jibu kwa baadhi yake.

Kanuni ya STAR kwa maswali ya mifano

Unapoulizwa "nieleze wakati ulipo…", jibu kwa mpangilio huu: Situation (hali ilikuwaje), Task (jukumu lako), Action (ulichofanya wewe), Result (matokeo, ikiwezekana kwa namba). Tumia muda mwingi kwenye A na R.

Maswali ya kawaida na jinsi ya kuyajibu

1. Tujieleze / Tell us about yourself. Usisimulie historia yote. Kwa dakika 1–2: elimu yako kwa ufupi, uzoefu au ujuzi 2–3 unaohusiana na kazi, na kwa nini umevutiwa na nafasi hii.
   Mfano: "Mimi ni mhitimu wa Shahada ya Uhasibu kutoka Mzumbe. Kwa mwaka mmoja nimefanya kazi ya kuandaa malipo na usuluhishi wa benki, na nimejifunza kutumia mfumo wa kifedha wa kielektroniki. Nimevutiwa na nafasi hii kwa sababu inanipa nafasi ya kuchangia katika usimamizi wa fedha za umma."
2. Unaijua nini taasisi/kampuni yetu? Soma tovuti yao, dira na dhima, na habari za karibuni kabla ya usaili. Taja jambo moja au mawili na ueleze kwa nini yanakuvutia.
3. Kwa nini unataka kazi hii? Unganisha majukumu ya kazi na ujuzi wako, kisha eleza unachokipenda kuhusu mwajiri.
4. Kwa nini tukuajiri wewe? Toa sababu 2–3: ujuzi unaoendana na kazi, matokeo uliyowahi kuleta, na tabia inayokufaa (mf. uwajibikaji, kufanya kazi kwa timu).
5. Uwezo wako mkubwa (strengths) ni upi? Chagua uwezo wa kweli unaohusiana na kazi na utoe mfano mmoja.
6. Udhaifu wako ni upi? Taja udhaifu halisi usioharibu kazi, na ueleze unachofanya kuuboresha. Epuka "sina udhaifu" au "ninafanya kazi kupita kiasi".
7. Nieleze changamoto uliyowahi kukabiliana nayo kazini. Tumia STAR na umalizie kwa ulichojifunza.
8. Umewahi kutofautiana na mkuu wako au mwenzako? Onyesha ulivyoshughulikia kwa heshima na kwa kufuata taratibu, na matokeo mazuri.
9. Unajiona wapi baada ya miaka mitano? Onyesha malengo ya kukua ndani ya taaluma hii na ndani ya taasisi.
10. Kwa nini unaacha kazi uliyonayo / kwa nini kuna pengo kwenye CV? Jibu kwa ufupi na kwa ukweli bila kumsema vibaya mwajiri wa zamani, kisha rudisha mazungumzo kwenye kazi hii.
11. Unakabiliana vipi na shinikizo la kazi? Eleza mbinu zako (kupanga vipaumbele, orodha ya kazi) na mfano mmoja.
12. Utafanya nini siku 30–90 za kwanza? Kujifunza taratibu na mifumo, kuwajua wenzako, kisha kuchangia mapema katika eneo moja au mawili.
13. Unatarajia mshahara gani? Kwa nafasi za serikali mishahara hufuata ngazi (scale) iliyotajwa kwenye tangazo. Kwa makampuni binafsi, fanya utafiti wa viwango vya soko na taja wigo (range) huku ukionyesha unaweza kujadiliana.
14. Una swali lolote kwetu? Daima uwe na maswali 1–2, mf. "Mafanikio katika nafasi hii yanapimwaje katika mwaka wa kwanza?"

Maswali ya kitaaluma (technical)

Usaili mwingi wa serikali una hatua ya mtihani wa maandishi kisha usaili wa mahojiano. Pitia tena masomo ya msingi ya fani yako, sheria na kanuni zinazohusiana na kazi (mf. Sheria ya Ununuzi wa Umma kwa maafisa ugavi), na taarifa za jumla kuhusu taasisi unayoiomba.

Siku ya usaili: orodha ya kukagua

• Vyeti halisi (originals) na nakala, kitambulisho (NIDA au kingine kinachotambulika), na barua/ujumbe wa kuitwa kwenye usaili.
• Fika mapema angalau dakika 30, ukiwa umevaa nadhifu na kwa heshima.
• Zima simu au iweke kimya.
• Sikiliza swali vizuri. Ukihitaji muda wa kufikiri, sema "Ngoja nifikirie kidogo" badala ya kukisia.
• Jibu kwa ukweli: taarifa zako zinaweza kuhakikiwa kwa wadhamini.

Endelea kusoma: Orodha mpya za walioitwa kwenye usaili | Mfano wa barua ya maombi na CV | Mwongozo wa Ajira Portal